ကေလးသူငယ္မ်ားအခြင့္အေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခဴပ္ (Convention on theRights of the Child
CRC ) ႏွင့္ပက္သက္ေသာအယူအဆသည္ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္ ကေလးမ်ားနွစ္ကိုက်င္းပရန္စီစဥ္ရာမွစတင္ေပၚ
ေပါက္လာခဲ့သည္.စာခဴပ္မူၾကမ္းအတြက္အဓိကတာဝန္ကို ၁၉၇၈ ခုႏွစ္တြင္ပိုလန္နိုင္ငံမွဦးေဆာငိေရးဆြဲခဲ့
သည္။မူၾကမ္းေရးဆြဲမူသည္ ၁၉၇၈ မွ ၁၉၈၉ အထိၾကာျမင့္ခဲ့သည္မူလေရးဆြဲခဲ့ေသာမူၾကမ္းကိုအေျခခံျပီး
အစိုးရမ်ားႏွင့္အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ့မ်ားကထပ္မံျဖည့္စြက္ျပီးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ကမၻာက်န္မာေရးအဖြဲ့
(WHO) အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအလုပ္သမားအဖြဲ့ ( ILO )စသည့္အဖြဲ့မ်ား၏တင္ျပခ်က္မ်ားကိုလည္းလက္ခံသံုး
သပ္ခဲ့ၾကျပီး ၁၉၈၉ ခုနွစ္နိုဝင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန့တြင္က်င္းပေသာကမၻာကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွ
ကေလးသူငယ္မ်ားမ်ားအခြင့္အေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခဴပ္ကိုျပဌာန္းခဲ့ျပီး၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္သက္မွတ္ထား
ေသာနိုင္ငံ ၂၀ ျပည္သြားသျဖင့္စာခဴပ္အသက္ဝင္လာခဲ့သည္..ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ထို့ကေလးသူငယ္မ်ားဆိုင္
ရာသေဘာတူစာခဴပ္ကို ၁၉၉၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္ေန့တြင္ အတည္ျပုလပ္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။
ထို့ကေလးသူငယ္မ်ားအခြင့္အေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခဴပ္တြင္ပါဝင္ေသာကေလးအခြင့္အေရးမ်ားကို အၾကမ္းအားျဖင့္အမဴိးအစားေလးမဴိးခြဲျခားထားသည္ကိုေအာက္ပါအတိုင္းေတြရွိမွတ္သားရသည္ငုင္းတို့မွာ
၁--အသက္ရွင္ရပ္တည္ခြင့္အခြင့္အေရးမ်ား (Survival Rights )
၂--ဖ့ြံျဖိုးမူဆိုင္ရာအခြင့္အေရးမ်ား ( Development Rights )
၃--ကာကြယ္မူဆိုင္ရာအခြင့္အေရးမ်ား ( Protection Rights )
၄--ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မူဆိုင္ရာအခြင့္အေရးမ်ား ( Participation Rights ) တို့ျဖစ္သည္။
ကေလးသူငယ္မ်ားဆိုင္ရာသေဘာတူစာခဴပ္တြင္ပါဝင္ေသာအခ်က္မ်ား
အပိုဒ္ ( ၁ )--အသက္သတ္မွတ္ခ်က္ ၁၈ ႏွစ္။
အပိုဒ္ ( ၂ )--မည္သည္ကေလးကိုမွခြဲျခားျခင္းမရွိရ။
အပိုဒ္ ( ၃ )--နိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ကေလးမ်ားႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာကိစၥမ်ားတြင္ကေလးမ်ားအတြက္
အေကာင္ဆံုးအကဴိးကိုေလးစားလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၄ )--ကေလးမ်ားအခြင့္အေရးကိုကာကြယ္ရန္အတြက္နိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ဘက္ေပါင္းစံုမွ
အစြမ္းကုန္ကာကြယ္လုပ္ေဆာင္ရန။္္
အပိုဒ္ ( ၅ )--ကေလးအခြင့္အေရးႏွင့္ေလ်ာ္ညီေသာမိဘမ်ား၏တာဝန္ယူထိမ္းသိမ္းလမ္းညြန္ခြင့္ကို့
အစိုးရကေလးစားရန္။
အပိုဒ္ ( ၆ )--ကေလးမ်ား၏အသက္ရွင္ရပ္တည္ခြင့္.ဖြ့ံျဖိုးတိုးတက္ခြင့္။
အပိုဒ္ ( ၇ )--အမည္မွည္ပိုင္ခြင့္နွင့္ေမြးစာရင္းမွတ္ပံုတင္ခြင့္။
အပိုဒ္ (၈ )--ကေလးမ်ား၏မိဘမဴိးရိုး ေနာက္ေၾကာင္းအပါအဝင္ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားသိရွိခြင့္ကို့
အစိုးရမွေလးစားရန္။
အပိုဒ္ ( ၉ )--အတက္နိုင္ဆံုးမိဘမ်ားႏွင့္မခြဲရန္ သို့ေသာ္ ကေလးမ်ားအတြက္အေကာင္ဆံုးအကဴိး
ျဖစ္ပါကမိဘမ်ားနွင့္ခြဲထားနိုင္ျခင္း။
အပိုဒ္ (၁၀ )--မိသားစုခ်င္းျပန္လည္ေတြနိုင္ရန္အတြက္နိုင္ငံအတြင္းလာေရာက္ခြင့္.ထြက္ခြါခြင့္ျပုရန္။
အပိုဒ္ ( ၁၁ )--ကေလးမ်ားအားနိနုင္ငံျခားသို့ျပန္လမ္းမရွိေခၚေဆာင္ျခင္းမွကာကြယ္ေပးရန္။
အပိုဒ္ (၁၂ )--ကေလးငယ္မ်ား၏အေတြးအျမင္အယူအဆမ်ားကိုတင္ျပခြင့္-ကေလးမ်ားနွင့္ပက္သက္ေသာ
ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားရာတြင္ထို့အယူအဆမ်ားကိုထည္သြင္းစဥ္စားျခင္းလုပ္ေဆာင္ရန္။
အပိုဒ္ ( ၁၃ )--ကေလးငယ္မ်ား၏လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္-သတင္းမ်ားရယူခြင့္။
အပိုဒ္ (၁၄ )--ကေလးငယ္မ်ား၏လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚခြင့္-ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ခြင့္။
အပိုဒ္ ( ၁၅ )--ကေလးမ်ား၏လြတ္လပ္စြာအဖြဲ့အစည္းဖြဲ့ခြင့္-စုေဝးခြင့္။
အပိုဒ္ ( ၁၆ )--ပုဂၢလိကလြတ္လပ္ခြင့္ကိုမတရားစြက္ဖက္မူမွကင္းေဝးေရး။
အပိုဒ္ (၁၇ )--ကေလးမ်ား၏လူမူေရး-ယဥ္ေက်းမူနွင့္စာရိတၱဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္ေရးအတြက္လူထုသင္တန္း
မ်ားကလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ (၁၈ )--ကေလးမ်ား၏ဖြံ့ျဖိုးတိုးတက္မူအတြက္ အဓိကတာဝန္ရွိေသာမိဘအုပ္ထိမ္းသူမ်ားကို့
နိုင္ငံေတာ္မွလိုအပ္ေသာအကူအညီေထာက္ကူမူမ်ားေပးရန္။
အပိုဒ္ (၁၉ )--ကေလးမ်ားအားရုပ္ပိုင္းစိတ္ပိုင္းႏွိပ္စက္မူမွကာကြယ္ရန္နိုင္ငံေတာ္မွလိုအပ္ေသာအေရးယူမူ
မ်ားလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၀ )--မိသားစုႏွင့္ေဝးကြာေနေသာကေလးမ်ားအားနိုင္ငံေတာ္မွကူညီကာကြယ္မူမ်ားျပုလုပ္ေပးရန္
အပိုဒ္ ( ၂၁ )---ကေလးမ်ား၏အေကာင္းဆံုးအကဴိးျဖစ္ပါကေမြးစားျခင္းကိုနိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွခြင့္ျပုရန္
အပိုဒ္ ( ၂၂ )--ဒုကၡသည္ကေလးမ်ားအားလိုအပ္ေသာကူညီကာကြယ္မူမ်ားကိုအစိုးရမွလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၃ )--ရုပ္ပိုင္းစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကူညီမူအထူးလိုအပ္ေသာကေလးမ်ားကိုအျခားကေလးမ်ားတန္းတူ
ဖြံ့ျဖိုးေရးအတြက္နိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၄ )--ကေလးမ်ားအတြက္အျမင့္မားဆံုးက်န္းမာေရးေရွာက္မူရရွိေစေရးအတြက္နိုင္ငံေတာ္
အစိုးရမွလုပ္ေဆာင္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၅ )--ေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာနမ်ားလက္ေအာက္ရွိကေလးမ်ားကိုအခ်ိ္န္မွန္ဆန္းစစ္ခြင့္ရွိရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၆ )--ကေလးမ်ားလူမူဖူလံုေရးအခြင့္အေရးရရွိရန္။
အပိုဒ္ ( ၂၇ )--လံုေလာက္ေသာလူေနမူဘဝအဆင့္အတန္းရရွိေရး။
အပိုဒ္ ( ၂၈ )--မူလတန္းပညာမသင္မေနအပါအဝင္တန္းတူပညာသင္ခြင့္။
အပိုဒ္ (၂၉ )--ကေလးမ်ား၏ကိုယ္ေရကိုယ္ေသြးနွင့္ဗလငါးတန္တိုးတက္ေစေသာပညာေရးျဖစ္ေရး။
အပိုဒ္ (၃၀ )--တိုင္းရင္းသားနွင့္မူရင္းဌာေနလူမဴိးစုဝင္ကေလးမ်ား၏ယဥ္ေက်းမူဘာသာစကားကို
ကာကြယ္ေပးရန္။
အပိုဒ္ ( ၃၁ )--ကေလးငယ္မ်ားအပန္းေျဖနားေနခြင့္။
အပိုဒ္ (၃၂ )--မတရားစီးပြားေရးအျမတ္ထုတ္မူ..ေစခိုင္းမူတို့မွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ (၃၃ )--ကေလးမ်ားမူယစ္ေဆးဝါးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ပါဝင္ေစမူမွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ (၃၄ )--ကေလးငယ္မ်ားအားလိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေစာ္ကားအျမတ္ထုတ္မူမွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ ( ၃၅ )--ကေလးငယ္မ်ားအားနည္းမဴ္းစံုျဖင့္ကူးသန္းေရာင္ဝယ္ျခင္းမွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ ( ၃၆ )--ဥပေဒမ်ားက ကေလးငယ္မ်ား၏ဘဝကိုထိခိုက္ေစမည္အဂတိအစြဲမ်ားမွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ ( ၃၇ )--ကေလးငယ္မ်ားအား မတရားအျပစ္ေပးႏွိပ္စက္ျခင္း.ေသဒဏ္ေပးျခင္းတို့မွကာကြယ္ေပးေရး
အပိုဒ္ (၃၈ )--အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ားအားစစ္မူထမ္းေစျခင္းမွကာကြယ္ေပးေရး။
အပိုဒ္ (၃၉ )--ေစာ္ကားပစ္ပယ္ခံကေလးမ်ားအားျပန္လည္နာလန္ထေစရန္လူမူအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း
ျပန္လည္ေနရာတက်ျဖစ္ရန္လုပ္ေဆာင္ေပးေရး။
အပိုဒ္ ( ၄၀ )--ရာဇဝက္မူႏွင္ပတ္သက္ေနေသာကေလးမ်ားကိုကေလးဥပေဒျဖင့္သာကိုင္တြယ္္ေျဖရွင္းရန္။
“အထူးသျဖင့္ ဒီေဒသတ၀ုိက္မွာေနထုိင္တဲ့ လူထုေတြဟာ စက္ရံုတည္ေဆာက္တုန္းက အဓိက ဆုိးက်ိဳးခံခဲ့ရတဲ့လူေတြျဖစ္တယ္။ ထြက္လာတဲ့ရလဒ္ကလည္းပဲ သူတုိ႔က အဓိက ခံစားရမယ့္လူ ျဖစ္သင့္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲသလုိ မဟုတ္ဘူးဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ ကရင္နီျပည္သူတရပ္လံုးကလည္းပဲ မီးအလံုအေလာက္ရတဲ့ အဆင့္မွာ မရွိဘူးဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အက်ိဳးခံစားခြင့္ဟာ ေဒသခံေတြမွာ ဘာမွ မရွိဘူး ဆုိတာကို ဂ်ပန္အစိုးရကိုျပန္ၿပီး စဥ္းစားေစခ်င္တယ္” ဟု ကရင္နီအမ်ိဳးသား တုိးတက္ေရးပါတီ KNPP မွ အတြင္းေရးမွဴး-၁ ခူဦးရယ္က ေျပာသည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၃-၄၊ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မ်ားက ဂ်ပန္အစိုးရမွ လူမႈေရးစာနာေထာက္ထားသည့္ အကူအညီျဖင့္ ေလာပိတေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရံုကို ျပန္လည္မြမ္းမံခဲ့ၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ စက္ရုံတခုလုံးအား ျပန္လည္မြမ္းမံရန္ လုိအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယခုတခါ ဂ်ပန္အစိုးရအေနျဖင့္ ေလာပိတေရအားလွ်ပ္စစ္အား ပင္လယ္ရပ္ျခားဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအကူအညီ - Oversea Development Assistance အေထာက္အပံ့ျဖင့္ ျပန္လည္မြမ္းမံရန္ ေထာက္ပံ့ကူညီသြားမည္ဆိုပါက အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူမ်ားအေရးကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးရန္ လုိသည္ဟု ဆုိသည္။
“စီမံကိန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ဆုိးက်ိဳးမ်ားကို ဦးစြာ ခံစားရမည့္သူမ်ား ျဖစ္သကဲ့သို႔ အက်ိဳးရလဒ္ကို ဦးစားေပးစံစားရမည့္သူမ်ား ျဖစ္သည္ကို ဂ်ပန္အစိုးရႏွင့္ ဗမာအစိုးရတုိ႔အေနျဖင့္ သိရွိထားသင့္ၿပီး ကူညီပံ့ပိုးမႈကို အေလးေပးစဥ္းစားေပးသင့္ပါေၾကာင္း မိမိတို႔မွ အေလးအနက္ထား ေတာင္းဆုိအပ္ပါသည္” ဟု KNPP မွ ႏို၀င္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔ျဖင့္ ထုတ္ျပန္လိုက္ေသာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဂ်ပန္အစိုးရမွ ေလာပိတေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရုံအား ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံသြားမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ကို မကန္႔ကြက္ေသာ္လည္း ရရွိလာသည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို ကရင္နီျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ မွ်ေ၀ခံစားခြင့္ရရွိရန္ ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးသည့္သေဘာသာျဖစ္သည္ဟု ေျပာသည္။
ေလာပိတ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရုံ စီမံကိန္းစတင္တည္ေဆာက္ခဲ့စဥ္က ေဒသခံကရင္နီျပည္သူ ၁၂၀၀၀ ေက်ာ္တို႔သည္ မိမိတို႔ ေနရပ္ရင္းမွ အတင္းအဓမၼ ေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း ခံခဲ့ၾကရသည္။ ျမန္မာအစိုးရမွ စီမံကိန္းလုံၿခဳံေရးကို အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တပ္အင္အားမ်ား တိုးခ်ဲ႕ခ်ထားခဲ့ၿပီး ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရုံႏွင့္ ျမန္မာျပည္သို႔ သြယ္တန္းထားသည့္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားတာ၀ါတိုင္မ်ား၏ လုံၿခံဳေရးတို႔အတြက္ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း အလုံးေပါင္း ၁၈၀၀၀ ခန္႔ ေထာင္ထားခဲ့သည္ဟု ႏို၀င္ဘာလ-၂ ရက္ေန႔က ကရင္နီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး သုေတသနအဖြဲ႔ KDRG မွ ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ ေၾကညာခ်က္ထဲတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
“ဒီေန႔အထိ ေလာပိတ အနီးတ၀ိုက္မွာ ေျမျမဳပ္မိုင္းေတြ ရိွေနတုန္းပါပဲ” ဟု KDRG တာ၀န္ခံ ခူေတာ္ရယ္က ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တုိဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔က ဂ်ပန္အစိုးရႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတုိ႔၏ ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမ်ား ေတြ႕ဆုံခဲ့ၾကစဥ္က ကရင္နီျပည္နယ္ ေလာပိတအရပ္တြင္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ အဆိုပါ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုအား အိုဒီေအ အကူအညီျဖင့္ ျပန္လည္ျပဳျပင္တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာျပည္၏ ဆိုး၀ါးလွေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနခဲ့သည့္အတြက္ ဂ်ပန္အစိုးရမွ ျမန္မာျပည္အား ေပးေနသည့္ အိုဒီေအအေထာက္အပံ့ကို ၁၂ႏွစ္ခန္႔ ရပ္တန္႔ထားၿပီးမွ ယခုတခါ ျပန္လည္ေပးသြားရန္ ျပင္ဆင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ေလာပိတ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရုံကို ၁၉၆၀ ခုႏွစ္အေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ျမန္မာျပည္အေပၚ တင္ရွိေနသည့္ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးျဖင့္ ဂ်ပန္အစိုးရ၏ အကူအညီႏွင့္ စတင္တည္ေဆာက္လုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၁၆၈ မီဂါ၀ပ္ရွိ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားကို ထုတ္လုပ္ေပးလ်က္ရိွသည္။
ကရင္နီျပည္နယ္တြင္ ေလာပိတ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရုံ အမွတ္-၁ႏွင့္ အမွတ္-၂ ဟူ၍ရိွေသာ္လည္း အဆိုပါစက္ရုံမွ ထြက္ရိွေသာ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားအမ်ားစုကို ျမန္မာျပည္ရွိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ႏွင့္ မႏၱေလးၿမိဳ႔အျပင္ အစိုးရလုပ္ငန္းစက္မႈဇုံနယ္မ်ားတြင္သာ အဓိက ပို႔ေဆာင္အသုံးျပဳေနၿပီး ေဒသခံကရင္နီျပည္သူ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ယေန႔တိုင္ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား ရရိွခံစားရျခင္းမရွိၾကေသးေၾကာင္း သိရသည္။

