က်ေနာ္႕ကို ရခုိင္ျပည္နယ္ ၊
ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕ ၊ ေစတီေတာင္ကြင္းရပ္ကြက္ တြင္ ၁၉၈၇ ေအာက္တိုဘာ၁၄
ရက္တြင္ေမြးဖြားခဲ႔သည္ ။ မိခင္ ႏွင့္ ဖခင္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးစစ္စစ္ျဖစ္သည္။
ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရမ္းျဗဲကြ်န္းေပၚတြင္တည္ရွိျပီး
ရမ္းျဗဲျမိဳ႕ ႏွင့္ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕တို႕က ကြ်န္း၏ တဖက္တခ်က္စီတြင္ တည္ရွိသည္
။ ရမ္းျဗဲျမိဳ႕ႏွင့္ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ႕တို႕၏
ၾကားတြင္ စနဲ႕ ၊ ဇင္ေခ်ာင္းစေသာ ျမိဳ႕ငယ္သာသာ ရြာၾကီးမ်ားရွိသည္ ။
က်ေနာ္တို႕ ေက်ာက္ျဖဴသည္ ရခိုင္ျပည္ရွိ ျမိဳ႕မ်ားတြင္
လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမူ႕အနည္းဆံုးျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ျဖစ္မည္ဟု စာေရးသူ
ယူဆသည္ ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ က်ေနာ္သည္ ေလးတန္းေက်ာင္းသားအရြယ္မွ စ၍
ကုလားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ခင္မင္ေပါင္းသင္းခဲ႔သည္ အျပင္ က်ေနာ္႕ပါတ္၀င္းက်င္မွ
လူမ်ားသည္လည္း
ကုလားလူမ်ိဳးမ်ားအေပၚ လူမိ်ဳးေရးခြဲျခားမူ႕ကို မေတြ႕ခဲ႔ရ ။ ကုလားလူမ်ိဳးဟု
ေခၚရျခင္းမွာလည္း သူတို႕အားႏွိမ္႕ခ်လိုေသာ စိတ္ႏွင္႔မဟုတ္ ၊ သူတို႕၏
လူမိ်ဴးအားေခၚျခင္းမွ်သာျဖစ္သည္ ဟု စာေရးသူလက္ခံထားသည္ ။ မြတ္ဆလင္ဟု ေခၚရေအာင္ကလည္း ၊ မြတ္ဆလင္ဆိုသည္မွာ ဘာသာေရးနာမည္သာျဖစ္သည္ ။
ဘဂၤလီလို႕ေခၚရေအာင္ကလည္း ဘဂၤလီ
စင္စစ္
မ်ားမဟုတ္ ၊ ရခုိင္ျပည္ထဲတြင္သူတို႕ေနထိုင္ခဲ႕သည္မွာ ႏွစ္ဆယ္ႏွင့္ခ်ီီီၤ ၊
ရာႏွစ္ခ်ီၾကာျပီထင္သည္ ။ ထိုေၾကာင့္ ကုလားဟု
ရိုးရိုးသားသားေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္၀န္ခံစရာရွိသည္မွာက်ေနာ္႕မိတ္ေဆြ
ကုလားမ်ားေရွ႕တြင္ သူတို႕အားကုလားဟု မည္သည္႕အခါတြင္မွ က်ေနာ္မေခၚဘူးခဲ႔ ။
ရခိုင္ျပည္ရွိ ကုလားလူမ်ိဳးမ်ား၏ စိတ္ကို စာနာပါသည္ ။ က်ေနာ္ငယ္စဥ္က
ရန္ကုန္တြင္တလွည္႕ ၊ ရခိုင္တြင္တခါ
ေက်ာင္းေနခဲ႔ရသည္႕အတြက္လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမူ႕မ်ားကိုလက္ေတြ႕ခံစား
ခဲ႔ဖူးသည္ ။ ရခိုင္ျပည္မွ ရန္ကုန္သို႕ေက်ာင္းလာတက္သည္႕အခါ စကား၀ဲ၀ဲ ႏွင့္
က်ေနာ္႕ကို ရခိုင္ရခိုင္ ကုလားထိုင္ အထိုင္မတတ္ေဂြးစိညပ္ ဟု ရန္ကုန္သားမ်ား
လႏွင္႔ ႏွစ္ႏွင့္ခ်ီ၍
စေနာက္ခဲၾကသည္ ။ရန္ုကုန္တြင္ ေက်ာင္း၁ႏွစ္ ၂ႏွစ္ခန္႕တက္ျပီး ဗမာစကားကို
ေကာင္းမြန္ပီသစြာေျပာနိဳင္ေသာအခါ ၊ က်ေနာ္႕အား အဘြားႏွင္႔အေဒၚရွိရာ
ရခိုင္ျပည္သို႕ျပန္ပို႕ျပန္၏။
ရခိုင္ျပည္ေရာက္ေသာအခါရခိုင္စကားရုတ္တရက္မေျပာတတ္ေတာ႕ပဲ ဗမာစကားေျပာေသာ
က်ေနာ္႕ကို ဗမာဗမာ ဖင္ျပာျပာ ၊ဗမာေသလမ္းမွာ ျမွပ္ဟု စၾကေျပာင္ၾကျပန္သည္ ။
က်ေနာ္ငယ္စဥ္က ဤ ကဲ႔သို ၀ဋ္ဒုကၡၾကီးကို ႏွစ္စဥ္ခံစားခဲ႔ရဖူးသည္ ။ ကေလးမ်ား၏
စိတ္တြင္ ဒဏ္ရာအနာတရျဖစ္ပါက ၾကီးသည္႕အထိ မေပ်ာက္ေပ ။ က်ေနာ္ဆိုလွ်င္
လူမ်ိဳးေရး
ခြဲျခားသူမ်ားကို အင္မတန္မုန္းသည္ ။ ၾကီးသည္႕အထိ
လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားသူမ်ားႏွင္႔အေပါင္းအသင္းမလုပ္ ။ သို႕ေသာ္
ရိုဟင္ဂ်ာကိစၥမွာမူကား ဤကဲ႕သို႔ ယူဆ၍ မရ ။ ရိုဟင္ဂ်ာသည္
ရခုိင္ျပည္တြင္ ႏွစ္ရာႏွင့္ခ်ီ ရွိခဲ႔ျပီးျဖစ္ေသာ
ကုလားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင္႔လားလားမွ် မပါတ္သက္ ။ ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္မ်ား
က ရခိုင္ျပည္ရွိ ေဒသခံကုလားမ်ားမ်က္ႏွာဖံုးစြပ္လွ်က္
ရခိုင္ျပည္ထဲသို႕၀င္ေရာက္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္ ။ တနည္းအားျဖင့္ဆိုရလွ်င္
ရိုဟင္ဂ်ာသည္ ဘဂၤလားေဒခ်္႕တြင္ လူဦးေရ ထူထပ္လာေသာေၾကာင့္
လူဦးေရဗံုးေပါက္ကြဲလာေသာေၾကာင့္
ရခိုင္ျပည္ကို ေခတ္သစ္နယ္ခ်ဲ႕နည္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္လာၾကေသာ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ားသာ ျဖစ္ေတာ႔သည္ ။
ရခိုင္ျပည္ရွိ ေဒသခံကုလားမြတ္ဆလင္မ်ားႏွင့္ ဘဂၤလီရိုဟင္ဂ်ာဆိုသူမ်ား၏
ကြာျခားခ်က္ကိုေျပာခ်င္ပါသည္ ။ အဘယ္ေၾကာင္႕ဆိုေသာ္ က်ေနာ္ေလ႕လာရသမွ်
ဤကိစၥအပိုင္းတြင္
ေလ႕လာသူမ်ားေရာေထြးေနသည္ဟု က်ေနာ္ထင္သည္ ။
ရခုိင္ျပည္ရွိေဒသခံကုလားမ်ားဆိုသည္မွာ ရခိုင္ျပည္တြင္
ရခိုင္ဘုရင္လက္ထက္ေတာ္က မင္းမူ႕ထမ္းကုလားမ်ား ၊နယ္ခ်ဲ႕
အဂၤလိပ္အစိုးရလက္ထက္တြင္ ရခိုင္ျပည္တြင္လာေရာက္အေျခခ်ေသာ ကုလားမ်ား ၊
ရခိုင္လယ္ပိုင္ရွင္မ်ား၏ လယ္ယာမ်ားတြင္လာေရာက္လယ္ကူလီလုပ္ေသာ
ကုလားမ်ားျဖစ္သည္။
ထိုကုလားလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရခုိင္မ်ားႏွင့္ ဒိုးတူေပါင္ဖက္
လုပ္ကိုင္စားခဲ႔ၾကသည္ ။ မိတ္ေဆြမ်ားျဖစ္ခဲ႔ၾကသည္ ။ ရခိုင္စကားကို
ပီပီသသေျပာတတ္သည္ ၊ ရခိုင္ေလးမ်ားႏွင္႕ေရကူးသည္။
ငါးဖမ္းၾကသည္ ၊ အရက္ေသာက္ၾကသည္ ၊ တကယ္႔ရခိုင္သား တစ္ေယာက္ကဲ႔သို႕ပင္
ျဖစ္ေနၾကျပီ ျဖစ္သည္ ။ ထိုသူမ်ားႏွင့္ ရခိုင္သားမ်ားႏွင္႔ ျပသနာျဖစ္ခဲသည္ ။
ျပသနာျဖစ္လွ်င္ေတာင္
သာမန္တဦးျခင္းတေယာက္ျခင္း ရန္ျဖစ္ျခင္းမွ်သာရွိသည္ ။ လူမ်ိဳးႏွင့္လိုက္၍
အျဖစ္နည္းသည္ ။တနည္းအားျဖင္႔ဆိုလွ်င္ သူတို႕သည္ ျမန္မာနိဳင္ငံသား မဟုတ္ေသာ
ျမန္မာနိဳင္ငံအတြင္း
ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ ေနထိုင္သူမ်ားျဖစ္သည္ ။ ထိုသူမ်ားကို
က်ေနာ္မည္သည္႕အခါတြင္မွ မမုန္းတီးခဲ႔ ။ သို႕ေသာ္ က်ေနာ္ရခိုင္သားစင္စစ္က
ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသည္႕စကားကို မၾကားဖူး ။ အင္တာ
နက္ေပၚေရာက္မွ ရိုဟင္ဂ်ာ ၊ ရိုဟင္ဂ်ာ ဟု ၾကားရသည္ ။ ရခိုင္ျပည္မွ
ရခုိင္သားက်ေနာ္က ရခိုင္ျပည္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးရွိသည္မွာ
အင္တာနက္ေရာက္မွ သိရသည္။မ်ား
စြာအံ႔ေၾသာဖြယ္ရာပါ တကား ။ မ်က္လံုးျပဴးသြားသည္ ၊ လွ်ာထြက္သြားသည္ ၊
တြတ္ပီစကားႏွင္႔ဆိုလွ်င္ ဒီေန႕ ငါတို႕ရခိုင္လူမ်ိဳးနဲ႕ျမန္မာျပည္သားေတြ
ကံမေကာင္းပါတကားဟု ေရရြတ္
ရမည္ထင္သည္ ။ ထိုအခါ ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးတို႕၏ စစ္ျမစ္ကို
က်ေနာ္ျပန္ေတြးေတာရေတာ႕သည္ ။ က်ေနာ္ဆယ္တန္းႏွစ္က ဘူးသီးေတာင္ ျမိဳ႕ႏွင့္
ေမာင္ေတာျမိဳ႕တို႕၏ လမ္းခရီးၾကားတြင္
ရွိေသာ အထက လက္၀ဲဒက္ ဘူးသီးေတာင္ဟုေခၚေသာအ ထက္တန္းေက်ာင္းတြင္တက္ရသည္ ။
ေက်ာင္းေရွ႕တြင္ ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ဆြယ္ ၁၈ ရွိသည္ ။ ေမာင္ေတာျမိဳ႕သည္ ရခိုင္
ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္မ်ားမေနနိဳင္ေသာ ျမိဳ႕ျဖစ္သည္ ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္
ေမာင္ေတာျမိဳ႕ ႏွင့္ဘူးသီးေတာင္ တ၀ိုက္တြင္ ျမန္မာ႕လြတ္လပ္ေရးေခတ္ဦးတုန္းက
မူဂ်ာဟစ္ေခၚ ဘဂၤလီ
အႏြယ္မူဆလင္မ်ား အေတာ္ေသာင္းက်န္းခဲ႔ဖူးသည္ ။ အဂၤလိပ္မ်ားဆုတ္ခြာအျပီးတြင္
လက္နက္ရွိေသာ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္သူပုန္မ်ားသည္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ႏွင့္တ၀ိုက္ကို
သိမ္းပိုက္ျပီး ရခိုင္
ဗုဒဘာသာမ်ားအေပၚတြင္ လူမ်ိဴးတုန္းသတ္ျဖတ္ခဲ႔ၾကေၾကာင္း သမိုင္းရွိသည္ ။
ေစတီပုထိုး ႏွင့္ ဘုရားမ်ား ၊ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းမ်ားကို
မီးရိွဳ႕ခဲ႔ၾကသည္ ။ ရခိုင္မမ်ားကို မဒိန္းက်င့္
ရခိုင္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ခဲ႔ၾကသည္ ။ ကေလးပင္ မခ်န္ခဲ႔ ။ ထို အျခင္းအရာကို
မည္သူေတြလုပ္ခဲ႔သနည္း ။ ရခိုင္စကား တလံုးမွမတတ္ေသာ ၊ ျမန္မာစကားတလံုးမွ
နားမလည္ေသာ ယခု
ရိုဟင္ဂ်ာေခၚ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္ မူဂ်ာဟစ္မ်ားပင္ ျဖစ္ေလေတာ႔သတည္း ။
အေသးစိတ္သိလိုလွ်င္ ျမန္မာ႔လြတ္လပ္ေရးေခတ္ဦး ရခိုင္ျပည္နယ္သမိုင္းကို ဖတ္ပါ
။ ထိုမူဂ်ာဟစ္မ်ားကို ျမန္
မာစစ္တပ္မွ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာႏွိမ္ႏွင္းခဲ႔ရသည္ ။ သို႕ေသာ္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ကား
အက်ဴးေက်ာ္ခံလိုက္ရျပီ ။ ရခိုင္သားမ်ား အင္အားျခင္းမမွ်၍
ေနာက္ဆုတ္ေပးလိုက္ရျပီ ။ မိတ္ေဆြမယံု
လွ်င္ ေမာင္ေတာျမိဳ႕ကို သြားၾကည္႕ပါ ။ ကုလားအေယာက္တရာျမင္ရ၍
ရခိုင္တစ္ေယာက္ကို ျမင္ရလွ်င္ ကံေကာင္းသည္ဟု ဆိုျပီး ထီထိုးလိုက္ပါ ။
ေမာင္ေတာ ျမိဳ႕တြင္ .ယခုအခါေနရာ
အႏွံ႕ မုတ္ဆိတ္ႏွင္႔ အက်ီအျဖဴ၀တ္ ဘဂၤလီမ်ားကိုသာေတြ႕ရေတာ႕သည္ ။
ထိုသူမ်ားထဲမွ အမ်ားစုသည္ က်ေနာ္ထိုျမိဳ႕မွာရွိစဥ္က ရခိုင္လိုပင္မတတ္ ၊
ျမန္မာစကားကိုနားမလည္ ။
ထိုသူမ်ားကို က်ေနာ္တို႕ ရခိုင္ျပည္ရွိ ေဒသခံလူမ်ိဳးတမ်ိဳးဟု မည္ကဲ႔သို႕ လက္ခံေပးရမည္နည္း ။
( ႏွစ္ရာခ်ီ ခန္႕ ရခိုင္ျပည္တြင္ ရွိေနျပီးျဖစ္ေသာ ကုလားလူမ်ိဳးမ်ားကို
ေနထိုင္ခြင့္ ေပးျခင္းကို မကန္႕ကြက္လိုပါ ။ သူတို႕မွာ ရခိုင္ျပည္မွ
ေမာင္းထုတ္ေသာ္လည္း သြားစရာနိဳင္ငံမရွိ
ဘဂၤလားေဒခ်္႕မွလည္းလက္မခံ ။ ရခိုင္ျပည္သည္ပင္ သူတို႕ အိမ္ျဖစ္ေနေပျပီ ။
ထားပါ ။ ရိုဟင္ဂ်ာ နာမည္ခံ ဘဂၤလီမြတ္ဆလင္မ်ားကို ကား လက္မခံနိ္ဳင္ေပ ။
အကယ္၍က်ေနာ္တို႕အိမ္ေဘးမွမိသားစုက ငါတို႕နဲ႕နင္တို႕နဲ႕
ေဘးခ်င္းကပ္ေနလာခဲ႔တာ ႏွစ္နဲ႕ခ်ီျပီ ။ အခု ငါတို႕အိမ္မွာလူမ်ားလြန္းတယ္ ၊
နင္တို႕အိမ္မွာ ငါတို႕ ကေလးတစ္ေယာက္
ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ေပးေနလိုက္ ဟုဆိုလွ်င္မိတ္ေဆြလက္ခံနိဳင္မည္ေလာ ။
ရိုဟင္ဂ်ာကိုပဲ သနားဂရုဏာမိုးမေစြေနၾကပါႏွင့္ သူေတာ္ေကာင္းမီဒီယာမ်ားတို႕ ၊
က်ေနာ္မ်ိဳးၾကီးတို႕
ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ႏွင့္ အဘက္ဘက္မွ အက်ဴးေက်ာ္ခံေနရေသာ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ားကိုလည္း နားလည္ေပးၾကပါဦး လို႕ ေျပာရင္း . . . .. ။